Thuỳ sưu tầm và biên dịch

Thần thoại và truyện cổ tích là sự biểu đạt của các quá trình vô thức, và việc kể lại chúng khiến những quá trình này sống dậy một lần nữa và được hồi tưởng, qua đó tái thiết lập sự kết nối giữa ý thức và vô thức. Sự chia cắt của hai nửa tâm lý này có ý nghĩa như thế nào, các bác sĩ tâm thần là những người hiểu rõ hơn ai hết. Họ biết đến nó dưới dạng sự phân ly nhân cách, cội rễ của mọi chứng loạn thần kinh: ý thức rẽ sang phải còn vô thức thì rẽ sang trái. Vì các mặt đối lập không bao giờ có thể tự hợp nhất ở cùng một cấp độ của chúng (tertium non datur! – không có yếu tố thứ ba!), nên luôn cần đến một “yếu tố thứ ba” siêu việt bao trùm lên trên, nơi mà hai phần này có thể hội tụ lại với nhau. Và vì biểu tượng bắt nguồn từ ý thức nhiều ngang bằng với vô thức, nên nó có khả năng hợp nhất cả hai, dung hòa sự phân cực về mặt khái niệm thông qua hình thức của nó, và dung hòa sự phân cực về mặt cảm xúc thông qua tính linh thiêng (numinosity) của nó.

Vì lý do này, người xưa thường so sánh biểu tượng với nước, một ví dụ điển hình là Đạo, nơi âm và dương hòa hợp. Đạo là “cốc thần” (tinh thần thung lũng), là dòng chảy quanh co của một con sông. Biểu tượng của Giáo hội là aqua doctrinae (dòng nước giáo lý), tương ứng với thứ nước “thần thánh” mầu nhiệm của thuật giả kim, mà tính hai mặt của nó được đại diện bởi Mercurius. Những đặc tính chữa lành và tái tạo của thứ nước mang tính biểu tượng này — cho dù đó là Đạo, nước rửa tội hay tiên đan — đều chỉ ra đặc tính trị liệu của bối cảnh thần thoại mà từ đó ý tưởng này bắt nguồn. Các y bác sĩ am hiểu thuật giả kim từ lâu đã nhận ra rằng bí dược (arcanum) của họ chữa lành, hoặc được cho là có thể chữa lành, không chỉ những căn bệnh của thể xác mà cả những căn bệnh của tâm trí.

Tương tự như vậy, tâm lý trị liệu hiện đại hiểu rằng, mặc dù có nhiều giải pháp tạm thời, nhưng cốt lõi của mọi chứng rối loạn thần kinh luôn là một vấn đề đạo đức của các mặt đối lập, vốn không thể giải quyết bằng lý trí, và chỉ có thể được giải đáp bởi một yếu tố thứ ba bao trùm lên trên, thông qua một biểu tượng thể hiện được cả hai mặt đó. Đây chính là “chân lý” (veritas – theo Dorn) hay “lý thuyết” (theoria – theo Paracelsus) mà các y bác sĩ và nhà giả kim thuật thời xưa đã nỗ lực tìm kiếm, và họ chỉ có thể làm được điều đó bằng cách kết hợp mặc khải của Cơ Đốc giáo vào thế giới ý niệm của mình. Họ đã tiếp nối công việc của những người theo phái Ngộ đạo (phần lớn trong số họ không hẳn là những kẻ dị giáo mà giống các nhà thần học hơn) và các Giáo phụ (những nhà thần học, triết gia, nhà tư tưởng và các nhà lãnh đạo vĩ đại trong những thế kỷ đầu tiên của Cơ Đốc giáo (khoảng từ thế kỷ 1 đến thế kỷ 8). Một số cái tên nổi bật có thể kể đến như Thánh Augustine, Thánh Jerome, hay Irenaeus) trong một thời đại mới. Bằng trực giác, họ nhận ra rằng rượu mới không nên đổ vào bình cũ, và cũng giống như một con rắn lột xác, những huyền thoại cũ cần phải được khoác lên mình một diện mạo mới trong mỗi một thời đại mới để không đánh mất đi tác dụng chữa lành của nó.