Nguồn: C.G. Jung, The Archetypes and the Collective Unconscious
Thuỳ sưu tầm và biên dịch

Như tôi đã nói, mandala có nghĩa là ‘vòng tròn’. Có vô số biến thể của mô-típ này, nhưng tất cả đều dựa trên vòng tròn nằm trong hình vuông. Mô-típ cơ bản của chúng là dự cảm về một trung tâm của nhân cách, một dạng điểm trung tâm bên trong tâm trí (psyche), nơi mà mọi thứ đều liên quan, nơi sắp đặt mọi thứ, và bản thân nó là một nguồn năng lượng.

Năng lượng của điểm trung tâm này được biểu hiện ở sự thôi thúc và khao khát gần như không thể cưỡng lại để trở thành chính mình, giống như mọi sinh vật đều bị thúc đẩy để đạt được hình thái đặc trưng cho bản tính của nó, bất kể hoàn cảnh ra sao. Trung tâm này không được cảm nhận hay suy nghĩ như là nhận thức hay kinh nghiệm của cá nhân về bản thân mình (ego – nhận thức bản ngã), mà có thể diễn đạt là những bản chất hay tính chất đặc biệt của ta (The Self – Cái Tôi).

Mặc dù trung tâm được đại diện bởi một điểm sâu nhất bên trong, nhưng nó được bao quanh bởi một vùng ngoại vi chứa đựng tất cả những gì thuộc về Cái Tôi — đó là những cặp đối lập tạo nên toàn thể nhân cách. Sự toàn thể này trước hết bao gồm ý thức, sau đó là vô thức cá nhân, và cuối cùng là một phần rộng lớn vô hạn của vô thức tập thể mà các nguyên mẫu của nó là chung cho toàn nhân loại. Tuy nhiên, một số lượng nhất định các nguyên mẫu này được bao hàm vĩnh viễn hoặc tạm thời trong phạm vi nhân cách; và thông qua sự tiếp xúc này, chúng mang những dấu ấn cá nhân riêng biệt như là Bóng tối (Shadow), Anima và Animus — nếu chỉ kể tên những hình tượng phổ biến nhất.

Cái Tôi, dù một mặt thì đơn giản, nhưng mặt khác lại là một thực thể cực kỳ phức tạp, một ‘linh hồn kết hợp’ (conglomerate soul), nếu ta dùng cách diễn đạt của người Ấn Độ.