Thuỳ sưu tầm và biên dịch

Tôi cho rằng, cảnh giới cao nhất của một bộ phim là khi nó tạo ra ảo giác rằng máy chiếu nằm ngay trong tâm trí của người xem, và màn bạc phản chiếu lại chính xác những hình ảnh mà họ muốn xem, những khao khao khát vô thức của họ. Hai hoặc ba phút đầu tiên của phim thường rất hay. Khán giả hoàn toàn chìm đắm trong đó mà hoàn toàn thoát ly khỏi thực tại của chính mình. Họ không còn nhận thức được chính bản thân nữa. Sau đó thì sự vỡ mộng ập đến, ý thức về bản ngã quay trở lại với khán giả, họ bỗng chốc lại nhớ ra mình là ai. Tất nhiên là chính bộ phim cho phép điều này xảy ra. Tôi nghĩ rằng một trong những vấn đề của người làm phim là họ chưa nhận ra rằng hầu hết các thủ pháp điện ảnh thực chất đều bắt nguồn từ các cơ chế sinh lý tự nhiên của con người. Ý tôi là, tất cả những thứ mà chúng ta đã dày công học hỏi để làm phim thực chất đều là một phần đã có sẵn trong trải nghiệm sinh lý và tâm lý hằng ngày của con người từ trước cả khi phim được phát minh, và chỉ cần chúng ta biết cách kết nối những trải nghiệm tự nhiên này với những gì chúng ta đưa lên màn hình, chúng ta có thể loại bỏ những khoảnh khắc tẻ nhạt, những giây phút lê thê nặng nề và đầy gượng ép, khi người xem bắt đầu nhận thấy khoảng cách giữa những trải nghiệm thực tế trong đời sống với những gì họ thấy trên màn ảnh.

Hãy làm một thử nghiệm nhỏ, có thể nó sẽ giúp bạn sẽ hiểu rõ hơn về những điều mà tôi vừa nói. Hãy nhìn vào một điểm nào đó ở góc căn phòng mà bạn đang ngồi, sau đó nhanh chóng di chuyển ánh mắt đến một điểm khác ở góc đối diện. Trong phim thì người ta thường sẽ cắt cảnh ở đoạn này (cut). Hãy để ý kỹ! Đó – bạn vừa làm chính xác những gì mà tôi đoán: khi di chuyển ánh mắt từ góc này sang góc kia của căn phòng, bạn sẽ chớp mắt một cái. Thử lại đi, theo hướng ngược lại. Bạn thấy đó, bạn lại tự động chớp mắt. Một khi bạn đã ước lượng được khoảng cách giữa hai vật thể, bạn sẽ chớp mắt theo bản năng. Đó là một lần cắt. Nếu bạn pan (lia máy), như cách bạn làm với máy quay hay như điều bạn có thể làm với đôi mắt mình, từ bên này sang bên kia, quét qua tất cả các đối tượng nằm trong tầm nhìn rồi quay trở lại, toàn bộ hình ảnh gom lại thì sẽ rất tẻ nhạt đến mức không thể chịu đựng được. Cái chớp mắt chính là cách để bạn giải quyết vấn đề. Tương tự như vậy, hầu hết các thủ pháp điện ảnh đều tương ứng với một cơ chế sinh lý học có sẵn trong chúng ta. Vấn đề chỉ là cách mà chúng ta học để sử dụng nó, vậy thôi.

Bạn có thể xem xét hầu hết các thủ pháp điện ảnh từ góc nhìn này. Ví dụ như đối với kỹ xảo chồng mờ (dissolve). Suy nghĩ của bạn đang thay đổi. Đó là khoảnh khắc những dòng suy nghĩ và thực tại của bạn đan xen với nhau, bạn vẫn phần nào nhận thức được môi trường xung quanh nhưng mắt bạn lại dường như đang nhìn thấy một cái gì đó khác, hoàn toàn không phải là những gì đang thực sự diễn ra trước mắt bạn. Những suy nghĩ của bạn thay đổi khi những gì bạn nhìn thấy trộn lẫn vào nhau. Còn kỹ xảo fade-out thì tương ứng với lúc bạn chìm vào giấc ngủ. Đó là một cơ hội để nghỉ ngơi, để thay đổi hoàn toàn. Đó chính xác là cách chúng ta sử dụng kỹ xảo này trong phim.